Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi arasındaki ortak basın toplantısı, iki ülke arasında önemli anlaşmalara imza atılmasına sahne oldu. Ancak toplantı sırasında Kalkınma Yolu projesine ilişkin bir anlaşmanın imzalanması sırasında beklenmeyen bir kriz yaşandı.
KALKINMA YOLU ANLAŞMASI’NDA KRİZ
Serbestiyet’in haberine göre Erdoğan’ın “beş anlaşma değil miydi” sözleri üzerine Irak Ulaştırma Bakanı’nın anlaşmayı imzalamak istemediği ortaya çıktı. Bu durum üzerine Dışişleri Bakanı Hakan Fidan sahneye gelerek devreye girdi. Irak Başbakanı Zeydi, bakanıyla görüşerek anlaşmayı imzalaması yönünde baskı yaptı ve böylece imza süreci tamamlandı.
ULAŞTIRMA BAKANI KRİZ ÇIKARDI
Irak Ulaştırma Bakanı’nın, İran’a yakın Şii Koordinasyonu ve İranlı milis grup Bedir Örgütü’ne yakın olduğu biliniyor. İran, Kalkınma Yolu projesinin kendi çıkarlarını olumsuz etkileyeceği gerekçesiyle projeye karşı çıkıyor. Bu durum, bakanın imzaya yönelik direnişinin arka planı olarak değerlendirildi.
PETROL ANLAŞMASI VE SAVUNMA SANAYİ İŞBİRLİĞİ
Erdoğan, Irak ile kapsamlı bir enerji anlaşması imzalandığını duyurarak, Irak Başbakanı Zeydi’nin kendisine “Biz Türkiye’ye petrol verebiliriz. Bir milyon varil. Başka yere muhtaç olmayın” dediğini aktardı. Erdoğan, “Evet, sağa sola muhtaç olmaya gerek yok. Hemen komşumuz. İnşallah bir milyon varil petrolü buraya transfer ettiğimizde ihtiyacımızı karşılarız” ifadelerini kullandı. Ayrıca, Irak’ın ihtiyaç duyduğu savunma sanayi ürünlerinin tedariki konusunda da Türkiye’nin üzerine düşeni yapmaya hazır olduğu belirtildi.
ZEYDİ’NİN ZİYARETLERİ VE BÖLGESEL GÜNDEM
Kasım 2025’teki seçimlerin ardından Mayıs 2026’da göreve başlayan Zeydi, yurtdışına ilk ziyaretini ABD’ye, ikincisini ise geçen hafta İran’a yapmıştı. Türkiye ziyareti, Zeydi’nin üçüncü yurtdışı teması olurken, Irak basınına göre bir sonraki durağının Suudi Arabistan olması bekleniyor. Ankara’nın, iki ülke arasında önceki Başbakan Muhammed Şia El Sudani döneminde stratejik ortaklık düzeyine ulaşan ilişkilerin derinleşerek devam etmesini hedeflediği ifade ediliyor. Ziyarette İran, Suriye ve Filistin başta olmak üzere bölgesel gelişmeler hakkında da fikir alışverişinde bulunuldu.
Bu kadar önemli bir anlaşmada imza aşamasına gelindiğinde hâlâ belirsizlik yaşanması şaşırtıcı. Hakan Fidan’ın araya girdiği gerilimin tam olarak neden çıktığını da okumak isterdim, özette o kısım havada kalmış.