Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, gündemdeki konularla ilgili önemli açıklamalarda bulundu. TRT Haber’e konuşan Bakan Bayraktar “NATO Zirvesi’nin ardından sizin bir Irak ziyaretiniz oldu. Ardından da Irak Başbakanı Ankara’ya gelerek Cumhurbaşkanımızla görüştü ve hepimizin de sonradan bilgisini aldığımız o tarihi bir anlaşma, Kerkük petrollerine ilişkin anlaşma imzalandı. Bazı detaylara hakimiz ama siz de “kazan-kazan” dediniz bunun için. Ne kazanacak Türkiye tam olarak bundan?” sorusu üzerine şu yanıtı verdi:
“Şimdi tabii Irak’la olan özellikle geçen hafta yoğunlaşan ve anlaşma imzalarıyla artık hukuken de anlam kazanan bir ilişkiler serisi yaşadık geçtiğimiz hafta. Dediğiniz gibi Temmuz ayı aslında çok yoğun geçti Irak’la ilişkiler açısından. Bu tabii çok kritik bir dönemde gerçekleşen bir ziyaretti ve bir çalışma oldu. Çünkü dünya çok büyük bir kriz yaşıyor şu anda. Kriz ve bu çatışma süreci sürekli hale gelmiş durumda malumunuz; işte Hürmüz Boğazı ile ilgili konuştuğumuz konuda, onun dışında Rusya-Ukrayna savaşı devam ediyor. Yani öyle bir dünya “yeni normal”e gidiyor ki Gülçin Hanım, bir sürekli çatışma halini görüyoruz. Ve baktığınız zaman bu yeni dönemde ikinci dikkat çeken husus, enerji altyapılarının temel hedef olduğunu görüyoruz. Yani bugün işte Karadeniz’de, Akdeniz’de son dönemde Mısır LNG tesislerine olan saldırı, Hazar’da yaşananlar, işte Hürmüz zaten çok önemli bir çatışma alanı durumunda. Dolayısıyla böyle bir kritik dönemde İran’la, Irak’la olan ilişkimiz ve Irak’la olan gerçekleştirdiğimiz bu anlaşmalar hakikaten çok önemli. Anlaşmaların özünde tabii Kerkük’le başlamak lazım, siz de ona değindiniz. Kerkük bizim üzerinde yaklaşık 2,5 yıldır çalıştığımız bir konu aslında. Bunu kamuoyuna tabii ki deklare edemedik çünkü çok ciddi bir çalışma arkasında var. Nihayet imzalar atılınca bunu ilan etme durumuna geldik ama çok uzun süredir üzerinde çalıştığımız bir projeydi.
Tabii ki aslında büyük resme baktığınızda Türkiye olarak biz şunu yapmaya çalışıyoruz: Türkiye’nin mutlak surette enerjideki dışa bağımlılığını düşürmemiz lazım ve bunun için bütün Türkiye’deki kaynaklarımızı; yenilenebilir enerji başta olmak üzere, doğalgaz kaynakları, petrol kaynakları, maden kaynaklarını devreye almaya çalışıyoruz. Ama bunun yanı sıra Türkiye’de edindiğimiz bu tecrübeyi, bu kabiliyeti de yurt dışında projelerde aramayla alakalı yeni bir faza geçmiş durumdaydık. Ben aslında geçtiğimiz programda, yılbaşında sizinle yaptığımız programda burada birkaç bunun aslında mesajını vermiştim. Hatta o programda şunu söylediğimi hatırlıyorum: Türkiye petrollerini 1 milyon varil günde üretim yapacak bir şirkete dönüştürmek; bunun bir kısmını Türkiye’de ama bir kısmını mutlaka dışarıda üretilebilecek bir hale getirmeye çalışıyoruz. Aslında Irak ve Kerkük anlaşması bunun bir parçası, bir yansıması. Ama bunun dışında da şeyler var; özellikle petrol boru hattı anlaşmaları ve bundan sonrası için konuştuğumuz konular hakikaten Irak’la Türkiye’yi stratejik anlamda birbirine bağlayacak çok önemli adımlar. Tabii iki ülkeye çok faydası var yapacağımız projelerin ama bunun ötesinde aslında bütün bölgeye ve küresel anlamda da enerji piyasalarına katkı sağlayacak projelerden bahsediyoruz.
“BİR TAKVİM VAR MI?”
“750 bin varillik bir kapasiteden, günlük kapasiteden bahsediyoruz ama bunun günlük kapasiteye kademeli olarak geleceğini söylediniz. Bir takvim var mı?” sorusu üzerine Bakan Bayraktar şu ifadeleri kullandı:
“Şimdi 750 bin varil aslında konular böyle biraz iç içe geçmiş durumda, onun için biraz daha anlatmakta fayda var. Öncelikle Kerkük anlaşmasına çok kısa değineyim. Kerkük, İngiliz petrol şirketinin yaklaşık 100 yıldır petrol ürettiği bir yer. Biz de bir anlamda aslında 100 sene sonra neredeyse Kerkük’te bu petrol sahalarına bir anlamda ortak oluyoruz. Orada bir tane Amerikalı ortağımız var. Yani İngiltere, Amerika, Türkiye üçlüsünün ortak olduğu çok büyük bir petrol rezervine sahip. Yaklaşık şu anda tahminler 3 milyar varillik bir petrol rezervinden bahsediyoruz. Hani bunu bugünkü rakamlara dönersek 250 milyar dolarlık bir ekonomik büyüklükten bahsediyoruz. Günlük üretiminin 1.2 milyon varillere çıkabileceği bir potansiyel var ve hani dünyanın en iyi şirketleriyle Türkiye Petrolleri burada ortak bir şekilde bu faaliyeti yürütecek.
Ama bunun dışında bizim Irak’la geliştirmeye çalıştığımız enerjide birçok proje var. Bunlardan bir tanesi; diyoruz ki biz Silopi’den, Habur’dan Basra’ya kadar uzanacak bir petrol boru hattı inşa edelim. Aslında şu anda Irak-Türkiye boru hattı ve bu bahsettiğiniz 750 bin varillik anlaşma, şu anda Silopi’ye gelecek Irak petrolünün yaklaşık 750 bin varilin Ceyhan’a akması, oradan bir kısmının Türkiye’deki rafinerilere ama diğer kısmının da dünya piyasalarına açılmasıyla alakalı. Buradaki bizim hattımızın kapasitesi 1,5 milyon varil ve bu ta 1970’lerden beri inşa edilen ve bizim o günden bugüne kadar çalışır vaziyette tuttuğumuz iki tane boru hattı, 650 kilometre Silopi-Ceyhan arası. Ama ilk orijinalde bu hat dizayn edilirken Kerkük’e kadar uzanan ve Kerkük petrollerini Türkiye’ye götürmesi hedeflenen bir boru hattıydı. Şimdi gelinen noktada biz diyoruz ki aslında Hürmüz krizi bize şunu söyledi, herkese şunu söyledi: Mutlaka alternatif güzergahlara, alternatif rotalara ihtiyacı var dünyanın. Yani bütün petrolünüzü siz, Irak için söylüyorum ve Körfez’deki birçok ülke için söylüyorum, işte Hürmüz’den geçerek dünya piyasalarına götürürseniz orada olabilecek şu anda bir çatışma ortamı var, yarın Allah korusun bir kaza olabilir, başka bir şey olabilir; dolayısıyla alternatif ve çeşitlendirme çok önem arz ediyor. Biz şu anda alternatiflerden bir tanesi, konuştuğumuz projelerden, evet, şu anda bu 750 bin varili mevcut hatlarımızdan taşıyabiliriz. Biz mevcut hatlarımızdan 1,5 milyon varil taşıyabiliriz aslında ve diyoruz ki bunu miktarını da artırabiliriz, yani 2-2,5 milyon varillere çıkabiliriz ve boru hattını da Basra’ya kadar uzatalım; gerek Irak’ın üretimi bir kısım üretimini veya Kuveyt, Körfez ülkelerinden “Bu hattı ben kullanmak istiyorum ya, petrolümün tamamı Hürmüz’den geçmesin burada başımıza ne geleceği belli değil” diyenleri de bu güzergahtan biz dünya piyasalarına açabiliriz diyoruz.
Şu anda 20 milyon varillik bir petrol akışının olduğu bir coğrafya Hürmüz ve şu anda burada bir çatışma ortamı var. Yine biraz önce konuşmamın başında ifade ettiğim gibi burası şu anda enerji altyapısının hedef haline geldiği bir yer. Dolayısıyla burada bir alternatif güzergah, güvenli, istikrarlı bir güzergaha gelmesi herkes için kazanç. Bütün dünya için kazanç. Bugün işte şimdi biraz önce yayından önce sizinle de konuştuk, bir açıklama geliyor: “Efendim Hürmüz krizi aşılıyor, işte eli kulağında barış anlaşması” deniyor, petrol fiyatları aşağı geliyor. Tabii onun getirdiği riskler de var ama yani sonuçta dünya petrol piyasalarının dengeli olması için dünyaya bizim her gün 100-103 milyon varil günlük bir arzı sunmamız lazım. Öyle olursa daha dengeli fiyatlar… İşte herkes sonuçta daha ucuz enerji istiyor. O anlamda bu boru hatları herkesin aslında kazanacağı bir denklemi oluşturuyor. Biz bunu tabii Irak özelinde söylüyorum, bu petrol boru hattından gelecek petrolü Ceyhan’da bir depolama projesine, orada belki bir rafineri, petrokimya projesine ortak bir şekilde ve buradan oluşturulabilecek gelirleri de Kalkınma Yolu’nu yani Fav Limanı’ndan işte bizim Ovacığa’a gelecek, Türkiye’ye gelecek ve oradan da Avrupa’ya gidecek bir Kalkınma Yolu projesinin finansmanı için ayırabileceğimize inanıyoruz. Dolayısıyla böyle çoklu bir şeyden bahsediyoruz.
Ama geçen hafta sürpriz gelişmelerden bir tanesi; Sayın Cumhurbaşkanımızla Irak Başbakanı’nın görüşmesi esnasında, heyetler arası görüşmede Türkiye’nin ihtiyacı olan bizim ülke olarak günde 1 milyon varil petrole ihtiyacımız var, ham petrole. Irak tarafı bu petrol tedarikini kendisinin sağlayabileceğini hani bu üretimi aslında yeterli bunun için ve bunun için niyetli olduğunu belirtti.
Yani şöyle bu petrolün tedariki ve taşınması tabii Türkiye’ye gelmesi ama bu bahsettiğimiz şey tamamen Türkiye’nin ihtiyacı için kullanılacak 1 milyon varilden bahsediyoruz. Dolayısıyla böyle bir teklifi Sayın Cumhurbaşkanımız da buna çok olumlu yaklaştılar. Hatta bana basın toplantısında dikkat etmişsinizdir “Artık farklı yerlerden petrol almamıza gerek yok, işte komşumuz Irak bunu tedarik edebilir” gibi bir talimat da buyurdular. Dolayısıyla şunu ifade etmek istiyorum: Bu da ayrı bir proje. Yani birçok proje aslında Irak’la konuşuldu, iç içe geçmiş durumda. Irak’ın ciddi bir elektrik ihtiyacı var, o elektrik ihtiyacının Türkiye üzerinden karşılanması… Yani bizim şu anda Irak’la 17 milyar dolarlık bir ticaret hacmine ulaşmış durumdayız.
O anlaşmayı imzaladık. Bir yıllık bir anlaşma, onu daha tabii uzatmak ve dediğim gibi daha büyütmek istiyoruz esas itibarıyla. Bütün bu anlaşmalarla beraber Irak’la Türkiye’nin ticaret hacmi çok kısa bir süre içerisinde iki katına çıkabilir. Yani biz 30-35 milyar dolarlara yıllık ticaret hacminde ulaşabilecek bir potansiyelden bahsediyoruz burada. Dolayısıyla ümit ediyorum yeni Irak yönetimiyle, Sayın Başbakanla o da çok bu konuda istekli, işte elektrik hatlarından bahsediyorum, şu anda Irak’ın çok ciddi bir elektrik problemi var. Altyapı sorunları var ama biz buna kısa vadede, orta vadeli ve uzun vadeli çözümleri de kendilerine sunduk. Bunlardan bir tanesi şu anda elektrik ihracatı yapıyoruz, burada miktarın artırılmasını Sayın Başbakan Sayın Cumhurbaşkanımızdan rica ettiler. Dolayısıyla çok yoğun bir ilişki projelerin olduğu, ilişkilerimizin daha iyiye gideceği bir sürece doğru inşallah gidiyoruz.
“YANİ BÜTÜN YOLLAR ASLINDA TÜRKİYE’YE ÇIKIYOR”
“Şimdi boru hatlarından bahsettik, Kerkük zaten başlı başına sıcak bir başlık, elektrik var. Farklı bir iş birliği alanı da bunlar dışında gündemde mi Irak’la?” sorusu üzerine Bakan Bayraktar şu cevabı verdi:
“Konularımızdan bir tanesi örneğin gaz. Doğal gaz ilk etapta Irak ihtiyacı için konuştuğumuz projelerden bir tanesi ki Irak’taki doğal gaz santrallerine gaz ihtiyacı var ki elektrik üretilebilsin. Dolayısıyla belki ilk etapta Türkiye’nin altyapısını kullanarak, Türkiye’deki doğal gazı kullanarak bunun bir kısmını Irak’a ihraç etmeyi konuşuyoruz şu anda.
Ama daha büyük projemiz aslında bu Basra’ya uzatmayı düşündüğümüz petrol boru hattına, elektrik iletim hatlarının yanına bir doğal gaz boru hattı yapıp belki ilerde Katar doğal gazını, Körfez’de üretilecek doğal gazı artık ters akışla bu sefer Irak üzerinden Türkiye’ye ve Türkiye üzerinden de Avrupa’ya gitmesiyle alakalı da büyük bir projeyi de konuşuyoruz. Tabii alternatif güzergah olarak Katar gazı Suudi Arabistan, Ürdün, Suriye üzerinden de Türkiye’ye gelebilir. Yani bütün yollar aslında Türkiye’ye çıkıyor. Türkiye’nin çok güçlü bir altyapısı olması, yani gazlaştırma tesislerimiz, depolama tesislerimiz, boru hatlarımız… Türkiye’de bakın 20 bin kilometrenin üzerinde yüksek basınçlı boru hattımız var, çelik hatlarımız var; 20 bin kilometre. 220 bin kilometre doğal gaz hatlarımız var şehirlerimizde, vatandaşlarımızın evlerine, iş yerlerine doğal gaz götürmek için. Dolayısıyla bu altyapı aynı zamanda bu işte bahsettiğimiz bağlantısallığı sağlayan, bu projeleri hayata geçirmemize yardımcı olan en önemli unsurlar.
The post Bakan Bayraktar: Enerjide tüm yollar Türkiye’ye çıkıyor first appeared on Kilis Egitim.
Kerkük petrolleriyle ilgili anlaşmanın ayrıntılarını merak ediyorum, özellikle Türkiye’ye somut katkısı ne olacak? Enerjide merkez olmak güzel ama bunun faturalara da yansımasını bekliyoruz.